Curriculum vitae van sollicitanten klopt vaak niet
Toegangspasjes, anti-hackprogram-ma's voor op de computer, alarmsystemen. Bedrijven beschermen zich op talloze manieren tegen
de gevaren van buitenaf. Maar volgens Gerard Bongers van het
beveiligingsbedrijf Securitas vergeten ze maatregelen te nemen tegen
dreigingen van binnenuit.
Slechts een op de tien bedrijven trekt het verleden van nieuwe werknemers na, blijkt uit onderzoek van Bongers. „Klakkeloos schakelen ze uitzendbureaus in zonder te weten wie ze in huis halen." Zorgwekkend, want het merendeel van de bedrijfs-criminaliteit vindt plaats door eigen werknemers, bevestigt ook Recherchebureau Hoffmann. Volgens onderzoek van het bureau verdwijnt in het Nederlandse bedrijfsleven 6 procent van de jaar-winst door fraude binnen het bedrijf. Omgerekend betekent dat een schade van 2,85 miljard euro per
jaar. Bongers vindt daarom dat het aanvragen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) standaard in de sollicitatieprocedure zou moeten worden opgenomen. Deze verklaring geeft aan of de sollicitant strafbare feiten heeft gepleegd die relevant zijn voor de functie waarnaar hij solliciteert.
„Alleen natrekken via Hyves en Google is simpelweg niet genoeg",
meent Bongers. „Een VOG brengt hele andere zaken aan het licht. Het
gaat dan niet om het rolletje snoep dat je een keer als jeugdzonde hebt gestolen, maar om het plegen van een ernstig vergrijp. Je wilt toch geen directiechauffeur aanstellen die is aangehouden voor het rijden onder invloed?"
Een VOG aanvragen is echter onvoldoende, want van de meeste bedrijfscriminaliteit wordt geen aangifte gedaan. Een tweede vereiste is daarom het opbellen van referenties. „Vraag altijd om drie referenties, zodat de vorige werkgevers het gevoel hebben vrijuit te kunnen spreken. Bij een referentie is natuurlijk meteen duidelijk wie 'geklikt' heeft", aldus Bongers.
Pieter IJfs van recherchebureau Hoffmann sluit zich hierbij aan. Hij
waarschuwt dat in 25 procent van de gevallen het cv niet deugt: „Uitgerekte dienstverbanden om periodes van werkloosheid te verbloemen, opgepimpte functieomschrijvingen of verzonnen diploma's komen regelmatig voor." IJfs heeft daarom een simpel advies voor alle werkgevers.
„Als iemand een 06-nummer als referentie opgeeft heb je geen idee wie je aan de lijn krijgt. Het kan net zo goed een vriend van de sollicitant zijn. Bel daarom het bedrijf zelf en laat je doorverbinden." Volgens hem gebeurt het zelden dat referenties nagetrokken worden. „Eenwerknemer
die op staande voet ontslagen wordt wegens diefstal, heeft binnen
twee weken een nieuwe baan."
Het natrekken van werknemers zou veel vaker moeten gebeuren, vindt
ook Andre Vermeulen van MKB Nederland. „Wij krijgen de laatste twee jaar steeds vaker signalen vanuit het bedrijfsleven dat sollicitanten zich beter voordoen dan ze zijn." De ondernemersorganisatie voor het midden- en kleinbedrijf zet wel vraagtekens bij de haalbaarheid van een backgroundcheck. „Vijf sollicitanten natrekken kost veel tijd en geld. Maar de laatst overgebleven kandidaat is de extra moeite zeker waard", meent Vermeulen. „Daarnaast hangt het natuurlijk helemaal af van de functie. Een check is overbodig voor iemand die bij de telefooncentrale of de postkamer werkt, maar nuttig voor een vertrouwensfunctie waarbij iemand over een budget beschikt."
In de praktijk ziet Bongers regelmatig dat het aannemen van de verkeerde sollicitant voorkomen had kunnen worden. „Een werknemer claimde ruime ervaring te hebben bij een Engelse firma. Zijn werkgever leed uiteindelijk tonnen schade, omdat deze man het eigen bedrijfje van zijn vrouw bevoordeelde ten koste van zijn baas. Achteraf bleek de Engelse firma op zijn cv nooit te hebben bestaan."
Morgen in deze krant een interview met directeur Kees Gerritse van
Gerritse IJzerwaren over het doorlichten van personeel.
Bedrijfscriminaliteit meestal door eigen werknemers
VOG: alleen relevante feiten worden meegewogen
Onder bedrijfscriminaliteit door eigen werknemers wordt in de eerste
plaats diefstal verstaan. Een iets minder voor de hand liggende vorm
van bedrijfscriminaliteit is de zogeheten tijdsfraude. Die kan varieren van privezaken regelen in de uren van de baas, tot het laten klokken door een collega, terwijl je zelf thuis zit.
De VOG (verklaring omtrent gedrag) is voor 20 euro bij het ministerie van justitie aan te vragen. Dat toetst of de werknemer in het verleden strafbare feiten heeft begaan.
Alleen feiten die relevant zijn voor de functie worden meegewogen,
bijvoorbeeld het verduisteren van geld voor een functie als boekhouder.
De werkgever krijgt geen inzicht in het strafblad. De VOG wordt of
verleend of afgewezen. Een afwijzing is voor de werkgever een teken
dat de sollicitant iets op zijn kerfstok heeft.
Het personeel van Gerritse IJzerwaren in Woerden (hier tijdens de
lunchpauze) wordt door het bedrijf gescreend.