Hoffmann in de Pers

Wat is stelen? Liters verf meenemen voor een zwarte klus omdat het toch niet opvalt. Ja, dat is stelen. En ongevraagd allerlei apparatuur gebruiken of kwasten en handschoenen meenemen omdat het toch niet opvalt? Ook dat lijkt duidelijk genoeg. Maar, bij spulletjes die 'anders toch maar weggegooid worden'vervaagt de lijn al een beetje.'Moet kunnen', zullen velen zeggen. Nee, de kern zit 'm in het ongevraagd, op eigen initiatief, je het eigendom van een ander toeeigenen. Of dat nu die tien kopietjes voor prive-gebruik zijn of een handjevol pluggen, dat maakt niet uit. Let wel, we hebben het nog niet eens over de meer complexe frauduleuze handeling in de boekhouding. Nee, we beperken ons tot het ordinaire jatwerk.

(On)trouw
En wat blijkt bijvoorbeeld uit de statistieken van Hoffmann Bedrijfsrecherche? Trouwe werknemers blijken het vaakst van hun werkgever te stelen. Het recherchebureau werd het afgelopen jaar door ruim duizend organisaties ingeschakeld voor het opsporen van criminele activiteiten onder personeelsleden. Dat leverde 750 bekentenissen op. Om een profielschets te geven: meer dan een derde van de dieven is tussen de 36 en 45 jaar en 92% van hen is man; van de daders werkt bijna tweederde tussen de zes jaar en dertig jaar voor hetzelfde bedrijf.

Naar schatting een op de tien werknemers steelt of fraudeert, zo blijkt uit de statistieken over 2007. Dat doen die werknemers niet zomaar. Voor zichzelf hebben ze daar in de loop van de jaren een motief voor ontwikkeld. Zo speelt afgunst of het mislopen van een promotie een rol om het eigen gedrag te verantwoorden

Gewoonste zaak
De kleine criminaliteit vertaalt zich meestal naar het laten verdwijnen van 'spulletjes'. Voor kantoorpersoneel zijn dat bijvoorbeeld kopieerpapierof pennen. Voor schilders zijn dat verf, kit, schuurmiddelen en kwasten. En wat te denken van de diesel uit de schildersbus? Aan afgetapte diesel hangt geen naamkaartje. Voor veel mensen voelt deze 'gewone'manier van doen niet als een echte diefstal. Het is bedrijfscultuur geworden. En bovendien, het is vaak
het leidinggevende personeel dat het voortouw neemt.

Open sfeer
Ondernemers reageren door-gaans geschokt wanneer een diefstal ontdekt
is. Eerder door toeval ontdekt dan door naarstig speurwerk. En toch
gebeurt het. Voorkomen is natuurlijk altijd beter dan genezen: potentiele dieven niet in verlegenheid brengen, een goed voorraadbeheer voeren, een
consequent rechtvaardig personeelsbeleid voeren, en duidelijke spelregels over het gebruik van materiaal en materieel communiceren. Zo kom je al een heel eind. Cameratoezicht kan daarbij een hulp middel zijn maar is slechts een deel van de oplossing. Immers, schilders zijn vaak onderweg en nauwelijks te volgen.

Voorbeeldfunctie
Je moet er dus al aardig zeker van zijn dat er sprake is van diefstal. Probeer dat maar eens aan te tonen als het eigen magazijnbeheer aan alle kanten rammelt of wanneer de administratie overal 'gaten' laat zien. In zo'n wanorde voelt een dader zich thuis. Heb je als ondernemer die zaken wel goed op orde dan is de verleiding voor de dader veel minder groot om toe te slaan. Nu is er
veel te beveiligen met gesloten deuren, autorisaties, pasjes, camera's en ingewikkelde barcoderegistraties van materieel, maar ook dan ben je er nog niet. Er moet iets als een gedragscode bestaan over wat wel mag en wat niet mag. Het liefst op papier en duidelijk gecommuniceerd. Prima, maar die regels hebben weer weinig zin wanneer ze niet consequent worden toegepast. Ze
moeten voor iedereen gelden, ook voor het management. Zij moeten het
voorbeeld geven en erop toe-zien dat de regels worden nageleefd. Een
bedrijfsleider die zichtbaar alle voordeeltjes geniet en de regels
aan zijn laars lapt, moet niet vreemd opkijken wanneer het slechte
voorbeeld wordt gevolgd.

Gelegenheid
De gelegenheid maakt nu eenmaal de dief. Door iemand niet in de gelegenheid te brengen, kan het probleem al zijn opgelost. Dat kan door die persoon met iemand anders te laten samenwerken om het ontstaan van gedragspatronen tegen te gaan, of simpelweg door die persoon niet meer bij die bewuste spullen te laten werken. Dat is niet altijd mogelijk. Een andere methode is voor materiaal te laten tekenen dat het magazijn verlaat, of elektronisch te laten registreren. Ook een goed zichtbaar cameratoezicht kan een bijdrage zijn om personeel niet in de verleiding te laten komen. Het is niet of slechts onder voorwaarden toegestaan om geheime video-opnamen te maken. Het is namelijk in principe verboden om 'wederrechtelijke' opnamen van personeel te maken wanneer een verdenking niet hard genoeg is.
Bovendien moet het personeel er op gewezen worden dat er mogelijk
opnamen worden gemaakt. En verlies daarbij het overige personeel, dat
geen blaam treft, niet uit het oog. Het vraagt nogal wat diplomatie en tact om dit in juiste banen te leiden. Alleen hard bewijs kan reden zijn voor ontslag op staande voet. Feiten en omstandigheden moeten onvoorwaardelijk duidelijk zijn vastgelegd.Bij elke klus slingeren er spulletjes rond. Rolletjes tape,
overgebleven pvc-pijp, folie. Gemakkelijk om mee te nemen. Wel of
niet? Het blijft een individuele keuze. Een keuze voor wel of geen
diefstal.