Hoffmann in de Pers

Natúúrlijk steken medewerkers van kringloopwinkels mooie spulletjes
in hun eigen zak. Ricardo (39) kan het weten, hij komt dagelijks bij
kringloopwinkels over de vloer en kletst voortdurend met medewerkers.
Bij de kassa van een filiaal van Kringloop Holland in Den Haag wil
hij een gordijnkoord afrekenen. Ricardo kent voorbeelden van
medewerksters die na het werk zakken kleding meenemen, thuis passen,
de mooie stukken achteroverdrukken en de rest de volgende dag weer
meenemen naar de winkel. „Je hoeft geen Einstein te zijn om te weten
dat lagere werknemers ook een druifje willen mee-eten. De spullen
worden immers gratis bij de mensen opgehaald.” Fraude bij
kringloopwinkels komt veel voor, maar komt slechts zelden in de
publiciteit. In Leiden loopt momenteel een onderzoek naar
HetWarenhuis, waar medewerkers jarenlang waardevolle spullen zouden
hebben gestolen. Hoffmann Bedrijfsrecherche uit Almere heeft de
afgelopen twee jaar zeker vijf vergelijkbare fraudegevallen
onderzocht, zegt projectleider Ron Nieuwendijk. In die gevallen ging
het niet om eenmalig gewin, stelt hij. „Dus niet één keer een kast
van een oud dametje zelf te verpatsen”, zegt hij. „Nee, het ging om
medewerkers die stelselmatig de fout in gingen door goederen achter
te houden en zelf te verkopen. Al ‘verdien’ je maar 50 euro per week;
op jaarbasis is dat dik 2000 euro.” Probleem is dat pas in de winkel
zichtbaar wordt wat is aangeleverd. Goederen worden bij mensen
opgehaald, of eigenaren van overtollige spullen komen die zelf
brengen. In de onderzochte fraudegevallen, waarbij observaties werden
gedaan, kwam het voor dat chauffeurs eerst even langs huis reden om
waardevolle spullen te droppen. Ook wanneer particulieren zelf
spullen brengen, is het systeem fraudegevoelig. Vaak komt op
zaterdagen een surplus aan spullen binnen, die dan enige tijd op de
binnenplaats blijven staan. Nieuwendijk: „En dan is het: ‘Hé, dat
konijnenhok kan ik wel gebruiken’. Niemand die het merkt, want die
goederen zijn niet geregistreerd.” Extra handicap: de werknemers
hebben meestal meerdere functies: de ophaler of sorteerder is óók
degene die de spullen moet registreren voor in de winkel. „Je bent
dan je eigen controleur,” zegt Nieuwendijk. De Branchevereniging
Kringloopbedrijven Nederland (BKN) stelt dat het onmogelijk is om
waterdichte procedures te maken. „We doen zo veel mogelijk. Zo
registreren we de kilometers die chauffeurs rijden middels
ritbrieven, zodat ze niet zelf spullen elders brengen. Maar we hebben
geen tijd en geld om alle particulieren te bellen om te vragen wat
precies is opgehaald”, aldus directeur Harry Slotema. „En als iemand
drie dozen boeken, een naaimachine, een tv en wat kleding komt
brengen, is het niet te voorkomen dat iemand iets apart legt. Hoe
vervelend ook.” Circa de helft van de kringloopwinkels moet zichzelf
financieel bedruipen. De overige krijgen tegemoetkomingen van
gemeenten, bijvoorbeeld wanneer ze mensen in dienst nemen voor
leer/werktrajecten. Veruit de meeste kringloopwinkels, ooit ontstaan
vanwege idealistische motieven, werken met vrijwilligers omdat het
lastig is om ‘iedereen in dienst te nemen en te betalen van verkochte
kopjes en schoteltjes’, aldus Slotema. De directeur bestrijdt dat de
grote hoeveelheid (veelal laagopgeleide) medewerkers en vrijwilligers
in kringloopwinkels een extra zwakte in het systeem vormen. „Als vaak
dure, leuke spullen verdwijnen, valt dat anderen toch op. Dan kunnen
die zich wenden tot de directie van het bedrijf.” Of dat helpt, is de
vraag. In Leiden zouden ook leidinggevenden bij de fraude betrokken
zijn. Bovendien gaat de fraude soms verder dan het achterhouden van
dure goederen, constateerden particuliere rechercheurs. Opkopers
wachten geregeld letterlijk bij de poort om partijen kleding of
computerschermen te spotten, en te kopen vóórdat ze in de schappen
komen. Medewerkers werd dan geregeld een biljet van 50 euro in de
handen gedrukt. Nieuwendijk: „In feite is dan sprake van een
kringloopwinkel in een kringloopwinkel. Dat kan natuurlijk niet.”




Medewerkers van kringloopwinkels blijken vaak de mooiste spullen zelf
mee te nemen of te verpatsen.